شناخت مواد لاستیکی و کاربرد های آن

پلیمر چیست؟

یک سری زنجیر هایی هستند که یک پایه در آن تکرار میشود. پیوند ما بین مولکول های کوالانسی که به صورت خطی می باشد
پلیمر را به ۳ دسته تقسیم میکنند:
۱- ترموست ۲-ترموپلاست ۳-ترموپلاست الاستومر
۱-ترموست :این مواد ابتدا بر اثر حرارت ابتدا جاری می شود و با ادامه حرارت دوام می گیرد مثل لاستیک یا باکالیت.
ترموست ها بر اثر  حرارت اضافی می سوزد و از بین می رود . یعنی پیوند بین مولکولی آن از هم متلاشی می شود. برای از بین بردن پیون های عرضی برای جاری ساختن ترموست حرارتی لازم است که اگر به زنجیر ها داده شود باعث میشود پیوند بین مرها از بین برود و این باعث از بین رفتن پیوند بین مرها می شود ترموست ها به دلیل پیوند های عرضی یا همان cross line ها recycle یا قابل بازیافت نیستند
ترمو پلاست:مثل همه ی پلاستیک ها جاری می شوند و بر اثر سرما شکل میگیرند .
قطعه ای از  ترموپلاست را اگر ۲ بار گرما دهیم جاری می شود و می توان آن را دوباره شکل مجدد داد . یعنی به عبارتی ترموپلاست ها قابل بازیافت هستند
و این کار را می توان برای چندین بار انجام داد‌. البته برای چندین بار استفاده از ترموپلاست ها مقدار زیادی از خواص آن از بین میرود. ترمو پلاست ها را می توان تزریق کرد یا تحت فشار های مختلف می توان قالب گیری کرد.
ترموپلاست الاستومر:
برای اینکه بیایند از روش تولید ارزان ترموپلاست ها استفاده کنند  و موادی با خاصیت ترموست ها ایجاد کنند از ترمو پلاست الاستومر استفاده می کنند. که ترکیبی از این ۲ که به روش های مختلف ایجاد می کنند این مواد قابل بازیافت می باشد که از لحاظ خواص تولیدی نزدیک به ترموپلاست ها و از لحاظ فیزیکی و …… به ترموست ها شباهت دارد.

یک تقسیم بندی برای مواد وجود دارد
۱-فلزات   ۲-غیر فلزات   ۳-کامپوزیت ها
کامپوزیت ها متشکل از یک ماده زمینه و یک ماده دیگر می باشند (کاربید سیلیسیم که کاربید ماده زمینه ای و سیلیسیم ماده دوم می باشد) که با هم ترکیب نمی شوند و اختلاط آن ها یک اختلاط مکانیکی است و پیوند شیمیایی با هم ایجاد نمی کنند و هر کدام خواص خود را نشان می دهند.ترموپلاست الاستومر ها می توانند کامپوزیت نباشند و تقریبا ترکیب شیمیایی با هم انجام دهند.

لاستیک ها :
لاستیک ها جزو ترموست ها می باشند و به دو دسته طبیعی مثل NR و مصنوعی مثل NBR , SBR و…..تقسیم می شوند.اگر بین پیوند عرضی لاستیک فیلتر هایی همچون کربن بلک(دوده)خاصیت ارتجاعی و برگشت پذیری لاستیک و برخی خواص مکانیکی را افزایش می دهیم . یعنی فواید مکانیکی آن را تقویت می کنیم . البته می توان ما بین مولکول های بزرگتر کربن بلک را با دانه های ریزی پر نمائیم.اگر دوده را بیش از حد معمول در لاستیک اضافه کنیم مضر خواهد شد چون دوده خاصیت خود را به صورت بارز نشان خواهد داد برای ایجاد پیوند عرضی از موادی استفاده می کنند که شایع ترین آن گوگرد است البته از پروکساید ها نیز استفاده می کنند ولی برای پیوند عرضی یاcross link گوگرد شایع تر و مهم تر می باشد.

کائوچوی طبیعی:

کائوچوی طبیعی در کشور های گرمسیری از شیره درختان تهیه می شود.این ماده به صورت مایع(لاتکس)است و برای آن که آن را قابل حمل کنند،کائوچوی طبیعی را با اسید فرمیک ترکیب نموده و با دوده اندود می کنند.این لاستیک از شیره درخت بدست می آید.لاستیک طبیعی در انواع مختلفی وجود دارند  بنا به نیازی که وجود دارد. لاستیک طبیعی را با مواردی مختلف ترکیب می نمایند. مثلا: در موارد پزشکی(بهداشتی)ترکیب کردن لاستیک طبیعی با اسید استئاریک خطرناک می باشد و این کار را با روش های بهداشتی تر انجام می دهند مثلا SMRL و SMR5 و SMR20 به لحاظ آماده سازی با RSS فرق می کند .مقاومت حرارتی NR از ۳۰-  سانتی گراد تا ۷۰+ سانتی گراد می باشد.  منظور  از حرارت مقاومتی NR این است که در این محدوده حرارتی می تواند کار کند و در خارج از آن می توان به صورت محدود از آن استفاده نمود.

موارد استفاده از NR:

مقاومت در برابر اسید ها،الکل،اتر،کتون و……بد می باشد.مقاومت آن در برابر روغن ترمز خوب است.و به طور کلی در برابر هیدرو کربو های نفتی از جمله روغن،نفت و بنزین مقاومت پالینی دارند.در برابر آب خوب و در برابر بخار آب مقاومت متوسط دارد.ازدیاد طول بالایی از آن می توان گرفت(مثل دستکش هایی که خانوم ها استفاده می کنند و دست کش های جراحی) و مقاومت کششی خوبی نیز دارند.خاصیت ارتجایی بالایی دارند و انرژی را در خود مستهلک نمی کنند و آن را بر می گردانند .
لفظ لاتکس برای NR مصطلح شده است  وگرنه  تمامی لاستیک های دیگر را می توان به صورت لاتکس در آورد . مثل EPDM که مایع است.کامپرشن NR پالین بوده و دفورمه نمی شود. مصارف پزشکی و بهداشتی زیادی دارد. و بخصوص در صنعت تایر سازی بسیار از آن استفاده می شود.